వేమన భావజాలం
చారిత్రిక గతిని నిర్దేశించిన తాత్వికులు – వేమన
పద్యము – 16 సామజిక
మాట వినని యాలు మగనికి మృతియౌను,
యోర పడగ సర్పమొంటి గ్రహము (రాహువు );
తనకు గాని యాలు దానవురాలయా!వి!
తాత్పర్యం : కుటుంబ జీవితంలో పరస్పర గౌరవం, అవగాహన, సహకారం అవసరం. ఒకరి మాట మరొకరు పట్టించుకోకపోతే కుటుంబంలో శాంతి దూరమవుతుంది. అన్యోన్యత లేని దాంపత్య జీవితం కష్టాలకు కారణమవుతుందని వేమన సూచిస్తున్నాడు.
పద్యము – 17 సామజిక
ఓజ మాలు పొలతి యోలి మాడల చేటు,
పోటు కెడలు బంటు కూటి చేటు;
పనికి మాలు తొత్తు బత్తెంబు చేటురా!వి!
తాత్పర్యం : చూపు లేని స్త్రీ , ఉపయోగం లేని సేవకుడు, కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించని సహాయకుడు ఎవరికీ ప్రయోజనం కలిగించరు. విలువ ఉన్నది పనితనం, నిబద్ధత, ఉపయోగకరతలోనే ఉందని వేమన చెబుతున్నాడు.*ఓజ మాలు --అంధురాలు
పద్యము – 18 moral
తప్పులెన్ను వారు తండోపతండము;
ఉర్విజనులకెల్ల నుండు తప్పు;
తప్పులెన్ను వారు తమ తప్పులెరుగరు.వి!
తాత్పర్యం : ఇతరుల తప్పులను ఎత్తిచూపేవారు చాలా మంది ఉంటారు. కానీ తమలోని లోపాలను గుర్తించి సరిదిద్దుకునేవారు చాలా అరుదు. ఆత్మపరిశీలన లేకుండా ఇతరులను విమర్శించడం వ్యర్థమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
పద్యము – 19 moral
ముచ్చు యాత్ర బోయి ముల్లె విడుచుగాని,
మ్రొక్క పొద్దు లేదు మొనసి యెపుడు;
కుక్క యిల్లు జొచ్చి కుండలు మోసునా?వి!
తాత్పర్యం : స్వభావాన్ని మార్చుకోని వ్యక్తి ఎక్కడికి వెళ్లినా తన పాత అలవాట్లనే కొనసాగిస్తాడు. కుక్క ఇంట్లోకి వచ్చి కుండలు పడగొట్టినట్లే, చెడు ప్రవృత్తి గలవాడు తన స్వభావాన్ని విడువడు.
పద్యము – 20 moral
కల్లలాడు వాని గ్రామకర్త యెరుంగు;
సత్యమాడు వాని సామి యెరుగు;
పెక్కు తిండిపోతు పెండ్లామెరుంగురా.వి!
తాత్పర్యం : అబద్ధాలు చెప్పేవాని స్వభావం సమాజానికి తెలుస్తుంది. సత్యవంతుని విలువను దైవం గుర్తిస్తుంది. అలాగే మనిషి అలవాట్లు అతనికి అత్యంత సన్నిహితులైన వారికి బాగా తెలుసు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన ఆత్మపరిశీలన, సత్యనిష్ఠ, కుటుంబ సామరస్యం, పనితనం, స్వభావ సంస్కరణ వంటి అంశాలను ప్రస్తావించాడు. ఇతరుల లోపాలను వెతకడం కంటే తమలోని లోపాలను గుర్తించి సరిదిద్దుకోవడం గొప్పదని, సత్యమే మనిషికి నిజమైన అలంకారమని, మంచి ప్రవర్తనే గౌరవాన్ని తెస్తుందని ఉపదేశించాడు.
