📖 వేమన భావజాలం
🌿 191. కాన లేడు -తాత్విక
కాన లేడు నుదురు కర్ణముల్ వీవును ;
నెరులు గాన లేడు నెత్తి మీద ;
తన్ను గాన లేడు తత్వమే మెరుగును ? వి .
🧠 తాత్పర్యం :
మనిషి తన ముఖం మీద ఉన్న మచ్చలను కూడా చూడలేడు. అలాగే తనలోని లోపాలను, అసలు తత్వాన్ని కూడా తెలుసుకోలేడు. ఆత్మపరిశీలన లేకుండా సత్యజ్ఞానం పొందలేమని వేమన భావం।
🌸 భావం :
తనను తాను తెలుసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యమైనది. ఆత్మజ్ఞానం ద్వారానే నిజమైన జీవనసత్యం తెలుస్తుంది।
🌿 192. తిరిగి తిరిగి నరుడు తాత్విక
తిరిగి తిరిగి నరుడు మరలుకొనుటేగాక ;
నందు వలననే మియాస లేదు ;
అంతరాత్మ నిల్పు నతడే పో బ్రహ్మంబు ! వి .
🧠 తాత్పర్యం :
మనిషి బయట ప్రపంచంలో తిరుగుతూ సత్యాన్ని వెతికినా ప్రయోజనం లేదు. తన అంతరాత్మను స్థిరపరచుకున్నవాడే బ్రహ్మస్వరూపాన్ని గ్రహించగలడని వేమన చెబుతున్నాడు।
🌸 భావం :
బాహ్య అన్వేషణ కంటే అంతర్ముఖత గొప్పది. ఆత్మలో స్థిరపడినవారికే పరమసత్యం తెలుస్తుంది।
🌿193.చిత్తమనెడు తాత్విక
చిత్తమ నెడు వేరు శిథిలమైనప్పుడె ;ప్రకృతి యనెడు చెట్టు పడును పిదప ; కోర్కెలనెడు పెద్ద కొమ్మలెండును గదా . వి .
🧠 తాత్పర్యం :
మనస్సు అనే మూలం కూలిపోయినప్పుడు ప్రకృతి మాయ కూడా తొలగిపోతుంది. కోర్కెలు అనే కొమ్మలు కూడా ఎండిపోతాయి. మనస్సు నియంత్రణ ద్వారానే ముక్తి సాధ్యమని వేమన భావం।
🌸 భావం :
కోర్కెలకు మూలం మనస్సే. మనస్సు శాంతిస్తే మాయ, ఆశలు, బంధనలు తొలగిపోతాయి।
🌿 194. తిట్టి కొట్టిరేని- సామజిక
తిట్టి కొట్టిరేని తిరిగి మారాడ ;
నూరకున్న జూడ నుర్వి మీద ;
వాడగు పరమాత్మ వర్ణింప శక్యమా ? వి .
🧠 తాత్పర్యం :
ఎవరైనా తిట్టినా, కొట్టినా మనసు చలించకుండా సహనంతో ఉండగలిగినవాడే పరమాత్మస్వరూపాన్ని గ్రహించగలడు. అలాంటి స్థితిని మాటల్లో వర్ణించడం కష్టమని వేమన చెబుతున్నాడు।
🌸 భావం :
సహనం, సమత్వం, శాంతి ఉన్నవారికే ఆధ్యాత్మిక ఉన్నతి లభిస్తుంది. పరమాత్మ అనుభూతి మాటలకు అతీతమైనది।
