వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
4.moral
జీవుఁ జంపుటెల్ల శివభక్తి దప్పుట,
జీవునరసి చూడ శివుడు గాడె?జీవుడు శివుడనుచు సిద్ధంబు తెలియరో? వి.
తాత్పర్యం :
జీవులను హింసిస్తూ తాను శివభక్తుడినని చెప్పుకోవడం వ్యర్థం. ప్రతి జీవిలో శివుని స్వరూపం ఉందని తెలుసుకోవాలి. జీవుడే శివుడని గ్రహించినవారికే నిజమైన ఆధ్యాత్మిక జ్ఞానం కలుగుతుంది.
భావం :
ప్రాణులపై దయ, కరుణ కలిగి ఉండడమే నిజమైన భక్తి.
5.స్త్రీ
పరగ చెట్ట బట్టి పాలింపకుండెనా,
వెలుగు దాటి వీడు వెళ్ల బారు;
ఆడువారి చిత్తమటు వలెనుండు రా. వి.
తాత్పర్యం :*చెట్ట బట్టి పెండ్లి చేసుకొని, వీడు -వదలి
భావం: ఈ సూక్తి తన కాలంలోని సామాజిక దృక్పథాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. నేటి దృష్టిలో ఇది స్త్రీల గురించి సాధారణీకరణ (stereotype)గా పరిగణించబడుతుంది. ఇందులోని విస్తృతమైన నీతి ఏమిటంటే, సంబంధం నిలవాలంటే పరస్పర గౌరవం, ప్రేమ, ఆదరణ అవసరం.
హితబోధ (ఆధునికంగా):
భార్యాభర్తలు ఒకరినొకరు ప్రేమ, గౌరవంతో చూసుకోవాలి.
కుటుంబ బంధాలు పరస్పర విశ్వాసంపై నిలుస్తాయి.
6.సామజిక
కొంకణంబు బోవ కుక్క సింహముగాదు, కాశి బోవ పంది గజము గాదు; వేరెజాతివాడు విప్రుడు గాడయా. వి.
తాత్పర్యం :
ఒక కుక్క కొంకణ ప్రాంతంలో తిరిగిందని సింహం కాలేదు. పంది కాశీలో ఉన్నదని ఏనుగు కాలేదు. అలాగే జన్మ ఆధారంగా మాత్రమే గొప్పతనం రాదు. గుణం, జ్ఞానం ఉన్నవాడే నిజమైన బ్రాహ్మణుడు.
భావం :
జన్మ కాదు, గుణమే మనిషిని గొప్పవాడిని చేస్తుంది.
7.moral
ఇచ్చు వాని యొద్దనీని వాడుండిన
చచ్చు గాని యీవి సాగనీడు;
కల్పతరువు కింద గచ్చచెట్టున్నట్లు. వి.
తాత్పర్యం :
దాతృత్వం గలవారి దగ్గర ఉండి కూడా దానం చేయని వ్యక్తి, కల్పవృక్షం కింద పెరిగే పనికిరాని గచ్చచెట్టులాంటివాడు. మంచి వాతావరణంలో ఉన్నా గుణం లేకపోతే ప్రయోజనం ఉండదు.
భావం :
సత్సంగతి మాత్రమే సరిపోదు; మంచి గుణాలను ఆచరించాలి.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )
