వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 102
వెలయాలి వలన కూరిమి కలుగదు మరి,
కలిగెనేని కడలేరదు రా;
నలుగురు నడి చెడు తెరువున,
పులు మొలవదు; మొలిచెనేని పొదలదు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము
స్వభావానికి విరుద్ధమైన చోట మంచి గుణాలు నిలవవు. చెడు నేలలో మంచి పంట పెరగనట్లే, దుర్గుణాలు అధికంగా ఉన్న వ్యక్తులలో సద్గుణాలు వికసించడం కష్టం. ఒకవేళ మొలిచినా అవి ఎక్కువ కాలం నిలవవు.
Meaning (English)
Good qualities do not flourish in an unsuitable environment. Just as healthy crops cannot grow in barren soil, virtue cannot easily survive among deeply rooted vices. Even if it appears, it rarely lasts.
పద్యము 103
తొత్తు తోటి పొందు దోషంబు దోషంబు,
లంజ తోటి పొందు లజ్జ చెడును;
జార తోటి పొందు చావుకు మూలమౌ.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము
మన సాంగత్యం మన జీవితాన్ని ప్రభావితం చేస్తుంది. చెడువారితో స్నేహం చేస్తే చెడు అలవాట్లు వస్తాయి. అనైతిక సంబంధాలు గౌరవాన్ని కోల్పోయేలా చేసి, చివరకు నాశనానికి దారితీస్తాయి.
Meaning (English)
Company shapes character. Association with immoral people leads to faults, loss of dignity, and ultimately destruction.
పద్యము 104
బ్రహ్మమున్న చోటు పరగంగ తెలియక,
ఎందు వెదుక బ్రహ్మమేల కలుగు?
నంజనంబు లేక నా సొమ్ము దొరకదు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము
పరమాత్మ మనలోనే ఉన్నాడనే జ్ఞానం లేక బయట వెదకడం వ్యర్థం. దాచిన నిధిని కనుగొనడానికి అంజనం అవసరమైనట్లే, ఆత్మజ్ఞానం లేక బ్రహ్మతత్వాన్ని గ్రహించడం సాధ్యం కాదు.
Meaning (English)
Without realizing that the Divine is within, searching elsewhere is futile. Just as hidden treasure cannot be found without the proper means, spiritual truth cannot be realized without inner wisdom.
పద్యము 105
వెర్రి మొద్దుకేల వేద శాస్త్రంబులు?
ముద్దులాడికేల ముసలి మగడు?
సద్ది మిగులని ఇంట సంసారమేల రా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము
అర్హత లేని వ్యక్తికి గొప్ప జ్ఞానం ప్రయోజనం ఇవ్వదు. విలువను గ్రహించలేని వానికి విద్య వ్యర్థం. అలాగే ప్రేమలేని దాంపత్యం, ఐక్యతలేని కుటుంబ జీవితం కూడా ఫలించదు.
Meaning (English)
Knowledge is wasted on one who cannot understand it. Likewise, affectionless relationships and a household without harmony cannot bring happiness or fulfillment.
భావం | Core Message
వేమన ఈ పద్యాలలో సాంగత్య ప్రభావం, ఆత్మజ్ఞానం, అర్హత, సద్గుణాల విలువ గురించి బోధిస్తున్నాడు. మంచి వాతావరణం, మంచి స్నేహం, అంతర్ముఖ దృష్టి, సరైన అవగాహన ఉంటేనే జీవితం సార్థకమవుతుందని సూచిస్తున్నాడు.
Vemana emphasizes the power of association, self-realization, worthiness, and virtue. A meaningful life is built through good company, inner awareness, and moral character.
