వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (149–153)
౧౪౯. ఎట్టి స్త్రీల గనిన
పద్యము:
ఎట్టి స్త్రీల గనిన నింతంత యనరాదు,
కాలవహ్ని లక్కగరగినట్లు,
యిట్టి గాఢ మోహమెంతైన జేయురా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
రూప సౌందర్యాన్ని చూసి అతిగా మోహపడకూడదు. అగ్నిలో లోహం కరిగినట్లు, అదుపులేని మోహం మనిషి వివేకాన్ని కరిగిస్తుంది. అందుకే ఇంద్రియనిగ్రహం అవసరమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
౧౫౦. శాంత కుంకయైన
పద్యము:
కాంత కుంకయైన కాని కులం చైన,
బాయలేక విటుడు భ్రమసి యుండు
మరగి గుడ్డి కుక్క మాంసంబు గన్నట్లు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
కామమోహంలో మునిగిపోయినవాడు మంచి–చెడులను గ్రహించలేడు. గుడ్డి కుక్క మాంసం వాసన చూసి వెంబడించినట్లు, మోహానికి బానిసైన వ్యక్తి వివేకం కోల్పోతాడని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
౧౫౧. పప్పు లేని కూడు
పద్యము:
పప్పు లేని కూడు పరులకసహ్యమౌ,
నప్పు లేని వాడె యధిక బలుడు,
ముప్పు లేని వాడు మొదల సుజ్ఞానుడు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
పప్పు లేని భోజనం రుచించనట్లే, అప్పులేని జీవితం ఎంతో శ్రేష్ఠమైనది. అప్పుల భారంలేని వ్యక్తి నిజమైన బలవంతుడు. కష్టాలు రాకుండా ముందుగానే జాగ్రత్తపడే వాడే సుజ్ఞాని అని వేమన చెబుతున్నాడు.
౧౫౨. పేదరిమంత దోషం
పద్యము:
పేదరిమంత దోషం
బేదో ఈ జగతిలో,నీశ్వరుడెరుగున్,
పేదను పొడగనువాడున్ ,
కాదని శవమనుచు జూచు గదరా వేమా.
తాత్పర్యము:
ఈ లోకంలో పేదరికం ఎంతటి బాధనిస్తుందో భగవంతుడికే తెలుసు. ధనం లేని మనిషిని కొందరు జీవించి ఉన్నవాడిగా కాక, శవంలా నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. సమాజంలోని ఈ అన్యాయాన్ని వేమన తీవ్రంగా విమర్శిస్తున్నాడు.
౧౫౩. ధార్మికునకు గాని
పద్యము:
ధార్మికునకు గాని ధర్మంబు గనరాదు,
కష్టజీవికెట్లు గానబడును,
నీరు జొరక లోతు నిజముగా తెలియదు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
ధర్మాన్ని నిజంగా ఆచరించే వ్యక్తికే ధర్మం యొక్క విలువ తెలుస్తుంది. నీటిలో దిగక లోతు తెలియనట్లే, అనుభవం లేకుండా ఏ విషయాన్నీ పూర్తిగా అర్థం చేసుకోలేం. ఆచరణ ద్వారానే జ్ఞానం సంపూర్ణమవుతుందని వేమన చెప్పాడు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన మోహం, కామం, అప్పుల బాధ, పేదరికం, ధర్మం యొక్క నిజమైన అర్థం వంటి అంశాలను వివరించాడు. మోహం వివేకాన్ని నాశనం చేస్తుంది. అప్పులేని జీవితం గొప్ప సంపద. పేదలను తక్కువగా చూడకూడదు. ధర్మం పుస్తకాలలో కాదు, ఆచరణలో తెలుస్తుందని వేమన బోధించాడు.
రచన: చి. రామమోహన్
#వేమన #వేమనపద్యములు #తాత్పర్యములు #యోగివేమన #తెలుగుసాహిత్యం #నీతిపద్యాలు #మానవవిలువలు #పేదరికం #ధర్మం #TeluguLiterature #Vemana
CONCEPT ( development of human relations and human resources )