వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (164–168)
పద్యము 164
కన్న పుత్రునాస, కనకంబు మీదాస,
స్త్రీల మీదియాస, చిత్తమెడలి,
భ్రమలు విడువకున్న బ్రహ్మంబు గానరొ
తాత్పర్యం
సంతానం మీద, ధనం మీద, స్త్రీల మీద అధిక మమకారం కలిగి, మనస్సులోని మోహాలను విడువకపోతే పరమసత్యమైన బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని పొందలేడు.
పద్యము 165
చెట్టు చేమ గొట్టి, చుట్టు గోడల బెట్టి,
యిట్టునట్టు పెద్ద యిల్లు గట్టి,
మిట్టిపడును నరుడు మీది చేటెరుగక.
తాత్పర్యం
చెట్లను నరికి, పెద్ద భవనాలు నిర్మించి, సంపదను కూడబెట్టినా చివరకు మనిషి మరణించి మట్టిలో కలిసిపోతాడు. శాశ్వతం కాని వాటి కోసం గర్వించడం వ్యర్థం.
పద్యము 166
వచ్చేదిని, పోయ్యేదిని,
చచ్చేదిని గనగ , లేక సహజములనుచున్
విచ్చలవిడిగా తిరుగుట,
చిచ్చునబడినట్టి మిడుత చెలువము వేమా
తాత్పర్యం
పుట్టడం, జీవించడం, మరణించడం సహజమని తెలుసుకున్నప్పటికీ, జీవిత లక్ష్యాన్ని మరచి విచ్చలవిడిగా జీవించడం అగ్నిలో పడిన మిడత వలె నాశనానికి దారితీస్తుంది.
పద్యము 167
ఒక్క తోలు దెచ్చి యొరపు బొమ్మను జేసి,
యాడు నట్లు జేసి యట్టె వేసె,
తన్ను దిప్పువాని దానేల కానడో?
తాత్పర్యం
తోలుతో చేసిన బొమ్మను మరొకరు కదిలిస్తేనే అది ఆడుతుంది. అలాగే ఈ శరీరం కూడా దైవశక్తి ఆధారంగానే పనిచేస్తుంది. మనిషి తన అసలు ఆధారాన్ని గుర్తించాలి.
పద్యము 168
పర బలంబు జూచి ప్రాణరక్షణమున,
కు రికి పారి పోవు పిరికి నరుడు,
యముడు కుపితుడైన నడ్డమెవ్వండయా?
తాత్పర్యం
బలవంతుడని భావించి ప్రమాదాలనుండి తప్పించుకోవచ్చని అనుకోవడం వ్యర్థం. యమధర్మరాజు సమయం వచ్చినప్పుడు ఎవ్వరూ మరణాన్ని తప్పించుకోలేరు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన మోహం, ధనాసక్తి, అహంకారం, శరీర నశ్వరత్వం మరియు దైవాధీనత గురించి బోధించాడు. మనిషి భౌతిక మమకారాలను తగ్గించి, ధర్మం మరియు ఆత్మజ్ఞానం వైపు ప్రయాణించాలని సూచించాడు.
✍️ By Ch. Ramamohan
#వేమన #వేమనపద్యములు #తాత్పర్యములు #తెలుగుసాహిత్యం #వేమనతత్వం #ఆత్మజ్ఞానం #నీతిపద్యాలు #Vemana #TeluguLiterature #Philosophy