వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 185
రుద్రరూపము దాల్చి రుద్రుని నిందించి,
భ్రష్టు త్రోవ దిరుగు భ్రష్ట జనులు,
రంకుకు దిరిగేటి రమణుల వలెనుండ్రు.
తాత్పర్యం
బాహ్యంగా శివభక్తుల వేషం ధరించి, అంతరంగంలో దైవభక్తి లేకుండా ప్రవర్తించే వారు కపటులు. వారు ధర్మమార్గాన్ని విడిచి, భ్రష్టమైన జీవితం గడుపుతారు. అలాంటి వారి ప్రవర్తన నిజాయితీ లేని (దుష్ప్రవర్తన) వారి ప్రవర్తనతో సమానమని వేమన విమర్శిస్తున్నాడు.
పద్యము 186
యొడలు బడల జేసి యోగులమనువారు,
మనసు కల్మషంబు మాన్పలేరు,
పుట్ట మీద గొట్ట భుజగంబు చచ్చునా?
తాత్పర్యం
శరీరాన్ని కష్టపెట్టి తపస్సులు చేసినంత మాత్రాన యోగి కాలేరు. మనస్సులోని అహంకారం, అసూయ, దుర్గుణాలు తొలగాలి. పాముపుట్టపై కొట్టినంత మాత్రాన పాము చనిపోదు; అలాగే బాహ్య సాధనలతో మాత్రమే అంతరంగ శుద్ధి కలగదు.
పద్యము 187
మాలవాని జూచి యేల నిందింపంగ?
పాటిలేని మాట పలుకుటొకటే,
వానిలోన బలుకు వాని కులమేది?
తాత్పర్యం
ఒక మనిషిని అతని కులం చూసి తక్కువ చేయడం తప్పు. మనిషి విలువ అతని గుణాలలో ఉంటుంది, జన్మలో కాదు. ప్రతి మనిషిలోనూ ఒకే ఆత్మ ఉన్నప్పుడు కులభేదాలకు స్థానం లేదని వేమన సమానత్వ సందేశాన్ని ఇస్తున్నాడు.
పద్యము 188
కుక్క యేకతంబు, కొక్కెర ధ్యానంబు,
గాడ్డె రాగమెన్న గప్ప మునుగు,
ఆత్మనెరుగు భావమదియేల చేయరో ?
తాత్పర్యం
తాత్పర్యం:
కుక్క ఒంటరిగా తిరుగుతుంది కాబట్టి అది యోగి కాదు.
కొంగ నీటిలో నిలబడి ఉంటుంది కాబట్టి అది ధ్యానం కాదు.
గాడిద అరుస్తుంది కాబట్టి అది మంత్రజపం చేస్తున్నట్లు కాదు.
కప్ప ఎప్పుడూ నీటిలో ఉంటుంది కాబట్టి అది పవిత్రస్నానం చేసినట్లు కాదు.
అలాగే, బాహ్య ఆచారాలు, వేషధారణలు, కర్మకాండలు మాత్రమే ఆధ్యాత్మికతకు సూచికలు కావు. మన హృదయాన్ని, మన స్వభావాన్ని, మన అంతరంగ సత్యాన్ని తెలుసుకోవడమే నిజమైన జ్ఞానం.
భావం:
ఆత్మపరిశీలన లేకుండా చేసే బాహ్య ఆచారాలు వ్యర్థం. నిజమైన సాధన మనసును తెలుసుకోవడంలోనే ఉంది.
వేమన భావానికి దగ్గరైన సందేశం:
మనస్సును ఏకాగ్రం చేసి ఒకే ధ్యేయంపై నిలిపి ధ్యానం చేయాలి. బాహ్య ఆడంబరాలలో మునిగిపోకుండా, ఆత్మజ్ఞానాన్ని పొందే ప్రయత్నం చేయాలి. ఆత్మసాక్షాత్కారమే మానవ జీవితపు పరమ లక్ష్యమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
పద్యము 189
సకల శాస్త్రములను జదివియు వ్రాసియు,
తెలియగలరు; చావు తెలియలేరు,
చావు తెలియలేని చదువుల వేలరా!
తాత్పర్యం
ఎన్ని శాస్త్రాలు చదివినా, ఎంత విద్య సంపాదించినా, జననమరణాల సత్యాన్ని గ్రహించకపోతే ఆ విద్య అసంపూర్ణమే. మరణం అనివార్యమని తెలుసుకొని జీవిత సారాన్ని గ్రహించడమే నిజమైన జ్ఞానం అని వేమన చెబుతున్నాడు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన కపటభక్తిని ఖండించాడు. మనస్సు శుద్ధి లేకుండా యోగం లేదని, కులవివక్ష అనవసరమని, ఆత్మజ్ఞానమే జీవిత పరమార్థమని, మరణసత్యాన్ని గ్రహించని విద్య పూర్తికాదని బోధించాడు. గుణం, జ్ఞానం, సమానత్వం, ఆత్మసాక్షాత్కారం వేమన సందేశాల సారాంశంగా నిలుస్తాయి.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )