వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 190
కొండరాళ్లు దెచ్చి కోరిక గట్టిన,
గుళ్లలోన తిరిగి కుళ్లనేల?
పాయరాని శివుడు ప్రాణియై యుండంగ.
తాత్పర్యం
కొండల నుండి రాళ్లు తెచ్చి దేవాలయాలు కట్టి, వాటి చుట్టూ తిరిగినా ప్రయోజనం ఏమిటి? పరమశివుడు ప్రతి ప్రాణిలోనూ ఉన్నాడనే సత్యాన్ని గుర్తించాలి. దేవుణ్ణి కేవలం రాతి విగ్రహాలలో కాకుండా సర్వజీవులలో చూడగలగడం నిజమైన భక్తి.
పద్యము 191
కులము వలన గొంత,
బలము వలన గొంత,
కలిమి వలన గొంత గర్వమునను,
రంకు చదువు చదివి రంకున బడుదురు.
తాత్పర్యం
కులం, బలం, సంపద వంటి వాటి వల్ల గర్వపడే వారు చివరకు అవమానానికి గురవుతారు. నిజమైన విలువ వినయం, జ్ఞానం, సద్గుణాలలోనే ఉంటుంది. అహంకారం మనిషిని పతనానికి దారి తీస్తుంది.
పద్యము 192
విశ్వమును నడిపెడు విశ్వేశ్వరుండుండు ,
బ్రహ్మలకును నేలపాటి దా?
వనములోని కోతి వసుమతి నడుపునా?
తాత్పర్యం
ఈ జగత్తును నడిపేది పరమేశ్వరుడు. సృష్టిలోని ప్రతి కార్యం దైవ సంకల్పానుసారమే జరుగుతుంది. అడవిలోని కోతి భూమిని పాలించలేనట్లే, దైవశక్తి లేకుండా సృష్టి నిర్వహణ సాధ్యం కాదు.
పద్యము 193
చదువువానికన్న చాకలితా మేలు,
గురము వేల్పుకన్న కుక్క మేలు,
సర్వసురలకన్న సర్వేశ్వరుడు మేలు.
తాత్పర్యం
కేవలం చదువుకన్నా ఆచరణ ముఖ్యము. బాహ్య ఆడంబరాలకన్నా అంతరంగ పవిత్రత గొప్పది. అలాగే దేవతలందరికన్నా పరమేశ్వరుడే పరమతత్వమని వేమన తెలియజేస్తున్నాడు.
పద్యము 194
బూది పూతలెన్న,భుజముల పొంకాలు,
వ్రాలు లింగములును వరుస మతము,
లిక్కడ దగుగాక, నక్కడ దగదెట్లు?
తాత్పర్యం
శరీరానికి విభూతి పూసుకోవడం, మెడలో లింగాలు ధరించడం, బాహ్య మతచిహ్నాలు కలిగి ఉండడం మాత్రమే ఆధ్యాత్మికతకు ప్రమాణం కాదు. ఈ లోకంలో ఉపయోగపడు గాక బాహ్యచిహ్నాలు పరలోకంలో ఎలా ఉపయోగపడతాయి? మనస్సు శుద్ధి, భక్తి, సద్గుణాలే ముఖ్యమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన దేవుడు సర్వజీవులలో ఉన్నాడనే విశ్వమానవ సందేశాన్ని ప్రకటించాడు. కులగర్వం, ధనగర్వం, బాహ్య ఆడంబరాలు, మతచిహ్నాలపై ఆధారపడే కపటభక్తిని విమర్శించాడు. నిజమైన భక్తి అనేది అంతరంగ శుద్ధి, వినయం, సద్గుణాలు మరియు సర్వజీవులలో దైవాన్ని దర్శించడంలో ఉందని బోధించాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )