వేమన 83

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (134–138)

౧౩౪. స్త్రీలు గల్గు చోట

పద్యము:
స్త్రీలు గల్గు చోట చెల్లాటములు గల్గు,
స్త్రీలు లేని చోటు చిన్నబోవు,
స్త్రీలచేత నరులు చికుచున్నారయా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యము:
స్త్రీలు ఉన్న చోట జీవకళ, ఆనందం, కుటుంబ సౌఖ్యం ఉంటాయి. స్త్రీలు లేని గృహం లేదా సమాజం వెలితిగా కనిపిస్తుంది. కుటుంబ వ్యవస్థకు, మానవ జీవితానికి స్త్రీలు ప్రధాన ఆధారమని వేమన తెలియజేస్తున్నాడు.

౧౩౫. మాల మాల గాడు

పద్యము:
మాల మాల గాడు మహిమీదనే ప్రొద్దు,
మాట తిరుగు వాడు మాలగాక,
వాని మాల యన్న వాడె పెను మాల.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యము:
జన్మ వల్ల ఎవరూ హీనులు కారు. ఇచ్చిన మాట నిలబెట్టుకోని వాడే నిజమైన హీనుడు. అలాంటి వానిని కులం పేరుతో అవమానించే వ్యక్తి మరింత హీనుడు అని వేమన సామాజిక సమానత్వాన్ని బోధిస్తున్నాడు.

౧౩౬. చిప్పలోను బడ్డ చినుకు

పద్యము:
చిప్పలోను బడ్డ చినుకు ముత్యంబాయె,
నీళ్ల బడ్డ చినుకు నీళ్ల గలిసె,
ప్రాప్తము గల చోట ఫలమేల తప్పునొ ?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యము:
ముత్యపు చిప్పలో పడిన వానచినుకు ముత్యమవుతుంది. అదే నీటిలో పడితే నీటిలో కలిసిపోతుంది. సరైన అవకాశం, అనుకూల పరిస్థితులు ఉంటే గొప్ప ఫలితాలు సాధ్యమవుతాయని వేమన చెబుతున్నాడు.

౧౩౭. కులము గలుగు వారు

పద్యము:
కులము గలుగు వారు గోత్రంబు గలవారు,
విద్యచేత విర్రవీగు వారు,
పసిడి గల్గు వాని బానిసె కొడుకులు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యము:
ఉన్నత కులం, గొప్ప గోత్రం, అధిక విద్య ఉన్నా ధనవంతుని ముందు తలవంచే పరిస్థితి సమాజంలో కనిపిస్తుంది. ధనం ఆధారంగా ఏర్పడే అసమానతలను వేమన విమర్శిస్తున్నాడు.

౧౩౮. కాని వాని తోటి

పద్యము:
కాని వాని తోటి కలసి వర్తించెనా,
హాని వచ్చునెంత వాని కైన,
తాటి క్రింద పాలు తాగిన చందమౌ.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.

తాత్పర్యము:
చెడ్డవారితో స్నేహం చేస్తే ఎంత మంచివాడైనా చెడ్డపేరు వస్తుంది. తాటి చెట్టు కింద పాలు తాగితే చూసేవారికి అది కల్లు తాగినట్లే కనిపిస్తుంది. అలాగే దుష్టసాంగత్యం మన ప్రతిష్ఠను దెబ్బతీస్తుంది.

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన స్త్రీల ప్రాముఖ్యత, సమానత్వం, మాట నిలబెట్టుకోవడం, అవకాశాల విలువ, ధన ప్రభావం, సత్సంగతి యొక్క అవసరాన్ని వివరించాడు. జన్మ కాదు, గుణమే గొప్పదని; మంచి పరిసరాలు మనిషిని ఉన్నత స్థితికి తీసుకెళ్తాయని; చెడ్డ సాంగత్యం నాశనానికి దారి తీస్తుందని బోధించాడు.

రచన: చి. రామమోహన్

#వేమన #వేమనపద్యములు #తాత్పర్యములు #యోగివేమన #తెలుగుసాహిత్యం #నీతిపద్యాలు #మానవవిలువలు #Vemana #TeluguLiterature #TeluguPhilosophy