వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (139–143)
౧౩౯. కరగ కరగ బుట్టు కనకంబునకు వన్నె
పద్యము:
కరగ కరగ బుట్టు కనకంబునకు వన్నె,
పెనగ పెనగ బుట్టు ప్రేమ సతికి,
ముదియ ముదియ బుట్టు మోహంబు లోభంబు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
బంగారాన్ని ఎంత మెరుగుపెడితే అంత కాంతి పెరుగుతుంది. దాంపత్యంలో ప్రేమ పెరిగే కొద్దీ అనుబంధం బలపడుతుంది. కానీ వయస్సు పెరిగినా కొందరిలో మోహం, లోభం తగ్గక మరింత పెరుగుతాయి. మంచి గుణాలు పెంచుకోవాలని వేమన సూచిస్తున్నాడు.
౧౪౦. ఎరుక లేని దొరలను
పద్యము:
ఎరుక లేని దొరలనెన్నాళ్లు గొలిచిన,
బ్రతుకు లేదు వట్టి భ్రాంతి గాని,
గొడ్డుటావు పాలు గోరితే చేపునా?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
జ్ఞానం, వివేకం లేని నాయకులను ఎంతకాలం సేవించినా ప్రయోజనం ఉండదు. గొడ్డుటావు (పాలు ఇవ్వని ఆవు) వద్ద పాలు ఆశించినట్లే అది వ్యర్థప్రయత్నం. సరైన వ్యక్తిని ఆశ్రయించడం అవసరమని వేమన చెబుతున్నాడు.
౧౪౧. గొడ్డుటావు బితుకకుండ
పద్యము:
గొడ్డుటావు బితుక కుండ గొంపోయిన,
పండ్లునూడ దన్ను పాలు లేవు,
లోభి వానినడుగ లాభంబు లేదయా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
పాలు ఇవ్వని ఆవును ఎంత మేపినా పాలు రావు. అలాగే లోభి వద్ద సహాయం లేదా దానం ఆశించడం వృథా. స్వభావం మారని వ్యక్తుల నుంచి మంచి ఫలితం ఆశించకూడదని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
౧౪౨. కులము లేని వాడు
పద్యము:
కులము లేని వాడు కలిమిచే వెలయును,
కలిమి లేని వాని కులము దిగును,
కులముకన్న మిగుల కలిమి ప్రధానంబు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
సంపద ఉన్నవాడు తక్కువ కులానికి చెందినవాడైనా గౌరవం పొందుతాడు. సంపద లేని వాడి ఉన్నత కులం కూడా గౌరవం కోల్పోతుంది. సమాజంలో కులం కంటే ధనానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇస్తున్న పరిస్థితిని వేమన విమర్శిస్తున్నాడు.
౧౪౩. నెయ్యి లేని కూడు
పద్యము:
నెయ్యి లేని కూడు నీయాన కసువది ,
కూర లేని తిండి కుక్క తిండి,
ప్రియము లేని కూడు పిండపు కూడు రా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యము:
నెయ్యి లేని భోజనం రుచిలేనట్లే, కూరలేని తిండి అసంపూర్ణమైనట్లే, ప్రేమాభిమానాలు లేని విందు కూడా నిర్జీవంగా ఉంటుంది. భోజనంలో పదార్థాలకన్నా ప్రేమతో పెట్టడం గొప్పదని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన ప్రేమ, లోభం, వివేకం, దాతృత్వం, సంపద ప్రభావం, ప్రేమతో కూడిన ఆతిథ్యం వంటి అంశాలను వివరించాడు. మంచి గుణాలు పెంచుకోవాలి; లోభుల వద్ద ఆశలు పెట్టుకోకూడదు; జ్ఞానం లేని నాయకులను అనుసరించడం వ్యర్థం; ప్రేమలేని జీవితం, ప్రేమలేని ఆతిథ్యం విలువలేనివని చక్కగా బోధించాడు.
రచన: చి. రామమోహన్
#వేమన #వేమనపద్యములు #తాత్పర్యములు #యోగివేమన #తెలుగుసాహిత్యం #నీతిపద్యాలు #మానవవిలువలు #TeluguLiterature #Vemana #TeluguPhilosophy
CONCEPT ( development of human relations and human resources )