వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
125. చిత్తము గల యోగి
చిత్తము గల యోగి శివుని వలెనె యుండు,
మిథ్యయోగి యుండు మిడత వలెను,
నిత్యుడైన యోగి నీవలెనుండురా.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
మనస్సును జయించిన నిజమైన యోగి శివుని వంటి ప్రశాంతత, పవిత్రత కలిగి ఉంటాడు. కపట యోగి మాత్రం మిడతలాగా చంచలంగా, ప్రయోజనం లేని జీవితం గడుపుతాడు. నిజమైన యోగం అంతరంగ శుద్ధిలోనే ఉందని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
126. సంపదతో గర్వించరాదు
ఉన్న సరికి మనుజుడు ఉపకారిగా లేక,
కన్నుగనక నెల్ల గర్వములను,
దీనులైన వారి దిగువాయిగా జూచి,
పరము గనల నూతబడును వేమ.
తాత్పర్యం
సంపద, స్థానం, శక్తి ఉన్నప్పుడు ఇతరులకు సహాయం చేయకుండా గర్వంతో ప్రవర్తించడం మంచిది కాదు. పేదలను తక్కువగా చూసేవాడు చివరకు పరమార్థాన్ని గ్రహించలేడు. వినయం మరియు దయే మనిషిని ఉన్నతుడిని చేస్తాయి.
127. రోగికి రోగి బాధ తెలుసు
రోగియైన వాడు రోగినె గుంగును,
రోగిని రసి చూచి రూఢిగాను,
రోగికి జనవాని రాగి బంగారౌను.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
బాధ అనుభవించినవారికే ఇతరుల బాధ విలువ తెలుస్తుంది. రోగి బాధను అర్థం చేసుకుని ఆదరించే వ్యక్తి రాగి బంగారంగా మారినట్లే గొప్పవాడవుతాడు. సానుభూతి మరియు పరస్పర సహకారం మానవత్వానికి గుర్తులు.
128. శక్తి తెలియక పోరాడుట
ఎదుటి తన బలంబునెంచుకో నేరక,
దీకొని చలమున నెదిర్చెనేని,
యెలుగు పంజు సేవకేర్పడు చందమో.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
ఎదుటివారి బలం, పరిస్థితి తెలుసుకోకుండా తొందరపడి విరోధం చేయడం ప్రమాదకరం. అది ఎలుగుబంటి పంజాకు చిక్కుకున్నట్లే నష్టాన్ని కలిగిస్తుంది. వివేకంతో వ్యవహరించాలనే సందేశాన్ని వేమన ఇస్తున్నాడు.
129. మూఢుని విమర్శ
ఒగు బాగెరుగని యొట్టి మూఢ జనంబు,
లీల సుధీజనముల నెంచుటెల్ల,
మృగపు తోడ నక్కు మొరగిన సామ్యమో.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
మంచి చెడు తెలియని మూఢులు జ్ఞానులను విమర్శించడం వ్యర్థం. అది అడవి మృగం వెనుక నక్క మొరిగినట్లే అర్థరహితం. జ్ఞానం లేనివారి విమర్శలు జ్ఞానుల విలువను తగ్గించలేవని వేమన చెప్పుతున్నాడు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన నిజమైన యోగి లక్షణాలు, వినయ ప్రాముఖ్యత, సానుభూతి విలువ, వివేకంతో వ్యవహరించాల్సిన అవసరం, జ్ఞానులను విమర్శించే మూఢత్వం గురించి బోధించాడు. అంతరంగ శుద్ధి, దయ, వివేకం, వినయం కలిగినవారే ఉత్తమ మానవులని స్పష్టం చేశాడు.
#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనతాత్పర్యం #తెలుగుసాహిత్యం #మానవవిలువలు #యోగి #వినయం #సానుభూతి #తత్వచింతన #Vemana #TeluguLiterature #HumanValues #WordPressSEO
