వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
౧౩౦. సజ్జనుని గుణం – దుర్జనుని స్వభావం
నేరని జనులకును నేర్పు నేరములెల్ల,
చక్కజేతురరయ సాధుజనము,
ఒప్పు దుజనములు తప్పుగ నెంతురు.
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
సజ్జనులు అజ్ఞానుల లోపాలను సరిదిద్దేందుకు ప్రయత్నిస్తారు. దుర్జనులు మాత్రం మంచిని కూడా తప్పుగా చూపిస్తారు. ఇతరులను అభివృద్ధి చేయడం సజ్జనుని లక్షణమైతే, లోపాలు వెతకడం దుర్జనుని స్వభావం.
౧౩౧. దిక్కులేని దరిద్రుని స్థితి
దిక్కులేని రో దీనత బాబిన,
పురుషుడిహమునందు పూజ్యుడగును;
పరమునందు వాని భాగ్యమేమనవచ్చు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
కష్టాలను అనుభవించి వినయంతో జీవించినవాడు ఈ లోకంలో గౌరవాన్ని పొందుతాడు. అటువంటి వ్యక్తి పరలోకంలోనూ ఉత్తమ ఫలితాన్ని పొందగలడని వేమన సూచిస్తున్నాడు. బాధలు మనిషిని పరిపక్వుడిని చేస్తాయని భావం.
౧౩౨. పరనిందకునికి జ్ఞానం దొరకదు
పలుగు వానికేల పరసమృద్ధి దలంప?
పలుగు వానికేల భక్తి పథము?
పలుగు వానికేల పరమార్థ తత్వంబు?
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
ఎల్లప్పుడూ ఇతరులను నిందించే వ్యక్తికి సంపద, భక్తి, తత్వజ్ఞానం ఏదీ స్థిరంగా లభించదు. పరనింద మనస్సును కలుషితం చేస్తుంది. ఆత్మోన్నతికి స్వీయపరిశీలన అవసరమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
౧౩౩. నిజమైన పుణ్యాత్ముడు
తండ్రి సొమ్మునైన, దాయాది సొమ్మైన,
పరుల సొమ్ములైన ప్రాప్తధనము,
దయను దీనులకును దానమిచ్చిన వాడె,
బహుళ పుణ్యజనుడు పరగ వేమ.
తాత్పర్యం
సంపద ఎలా వచ్చినా దానిని కేవలం స్వార్థానికి కాకుండా, దీనులకు సహాయం చేయడానికి ఉపయోగించినవాడే నిజమైన పుణ్యాత్ముడు. దయతో చేసిన దానం సమాజానికి మేలు చేస్తుంది.
౧౩౪. దాత ఎవరు?
తనదు సొమ్ము జూడ దానమియ్యగ వచ్చు,
నవని దొడ్డుగాదె ఎవరికైన;
నదరు బెదురు లేకనన్యుల సొమ్ముల,
దానమిచ్చువాడు దాత వేమ.
తాత్పర్యం
తన సొంత సంపదను దానం చేయడం గొప్ప విషయమే. కానీ ఇతరుల సంపదను తనదిగా భావించి దానం చేయడం దాతృత్వం కాదు. నిజమైన దానం స్వశక్తితో, స్వసంపదతో, స్వచ్ఛమైన హృదయంతో చేయబడాలి.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన సజ్జనత, వినయం, పరనింద యొక్క దుష్ప్రభావం, దాతృత్వం యొక్క నిజమైన అర్థం, మరియు మానవతా విలువలను వివరించాడు. మంచిని ప్రోత్సహించడం, ఇతరులకు సహాయం చేయడం, స్వార్థరహిత జీవనం గడపడం ద్వారానే మనిషి ఉన్నత స్థితిని పొందగలడని బోధించాడు.
#వేమన #వేమనపద్యములు #వేమనతాత్పర్యం #దాతృత్వం #మానవవిలువలు #సజ్జనత #పరనింద #తెలుగుసాహిత్యం #తత్వచింతన #Vemana #TeluguLiterature #HumanValues #WordPressSEO
