వేమన భావజాలం
112.తాత్విక గాలి గాలి గలసె గగనంబు గగనంబు ,
మన్ను మన్ను గలసె , మంట మంట ;
నీరు నీట గలసె , నిర్మలంబై యుండె .
గాలి గాలిలో, ఆకాశం ఆకాశంలో, నీరు నీటిలో కలిసిపోయినట్లుగా జీవాత్మ కూడా పరమాత్మలో లీనమవుతుంది. ప్రకృతిలోని ఐక్యతను చూపుతూ వేమన సమస్త జీవుల సమానత్వాన్ని తెలియజేస్తున్నాడు।
తాత్పర్యము
ప్రపంచంలోని సమస్త జీవులు ఒకే మూలం నుండి వచ్చినవే. మానవ సంబంధాలలో ఐక్యత, సహజీవనం మరియు పరస్పర గౌరవం అవసరమని ఈ పద్యం సూచిస్తుంది।
113.తాత్విక వెదుక వెదుక దొరుకు వేదాంత వేద్యుండు ;
వెదుకువాని దాను వెదుకు చుండు ;
వెదుక నేర్చినట్టి వెరవర్లు గలరకో ?
నిజమైన జ్ఞానం వెతికే వారికి మాత్రమే దొరుకుతుంది. ఆత్మజ్ఞానాన్ని అన్వేషించే వ్యక్తి నిరంతరం తనను తాను పరిశీలిస్తుంటాడు. వెతకడం నేర్చుకున్నవారే జీవిత సత్యాన్ని గ్రహిస్తారని వేమన భావం।
తాత్పర్యము
నిరంతర అధ్యయనం, స్వీయ పరిశీలన మరియు జ్ఞానాన్వేషణ వ్యక్తిత్వ వికాసానికి మూలాధారాలు. ఇది Human Resource Development లో lifelong learning భావనను సూచిస్తుంది।
114.తను వలచిన దా వలచును
తన్ను వలవక యున్న దన్ను దా వలవడి ;లన్
తనదు పటాటోపంబులు
తన మాయలు పనికి రావు ధరలో వేమా !X
మనిషి తన ప్రవర్తన ప్రకారమే ఇతరుల ప్రేమను పొందుతాడు. అహంకారం, నటన, మాయలు ఎక్కువకాలం పనిచేయవు. నిజాయితీ మరియు సహజత్వమే మానవ సంబంధాలను నిలబెడతాయని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు।
తాత్పర్యము
నిజమైన నాయకత్వం మరియు మానవ సంబంధాలు విశ్వాసంపై ఆధారపడుతాయి. కృత్రిమ ప్రవర్తన కంటే సహజమైన వ్యక్తిత్వం ఎక్కువ ప్రభావం చూపుతుంది।
115.ప్రేరణ U స్వానుభూతి లేక , శాస్త్ర వాసనల చే ,
సంశయంబు చెడదు సాధకునకు ;
చిత్ర దీపమునను చీకటి చెడనట్లు .
పుస్తక జ్ఞానం మాత్రమే సరిపోదు. స్వయంగా అనుభవించిన జ్ఞానం లేకపోతే సందేహాలు తొలగవు. గోడపై గీసిన దీపం చీకటిని పోగొట్టలేనట్లే, అనుభవం లేని జ్ఞానం ప్రయోజనం ఇవ్వదని వేమన భావం।
తాత్పర్యము
అనుభవంతో కూడిన జ్ఞానమే నిజమైన సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది.
