91

వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు (175–179)

పద్యము 175

స్త్రీల మాయచేత చిక్కి తాకొన్నాళ్లు,
తగులు గోరునట్లు దగిలిపోవు,
తనిసి పొలిసి తాను దైవంబు చేరెడు.

తాత్పర్యం

ఇంద్రియాసక్తులు, మోహాలు మనిషిని కొంతకాలం బంధిస్తాయి. అగ్నిని తాకినవాడు కాలినట్లే, మోహంలో పడినవాడు బాధలను అనుభవిస్తాడు. ఆ అనుభవాల ద్వారా విరక్తి కలిగి, చివరికి ఆత్మజ్ఞానం వైపు మళ్లి దైవసాక్షాత్కారానికి చేరుకుంటాడు.

పద్యము 176

చెప్పులోని రాయి, చెవిలోని జోరీగ,
కంటిలోని నలుసు, కాలి ముల్లు,
ఇంటిలోని పోరు నింతింత కాదయా!

తాత్పర్యం

చెప్పులో రాయి, చెవిలో పురుగు, కంటిలో నలుసు, కాలిలో ముల్లు ఎంత బాధ కలిగిస్తాయో, ఇంట్లో కలహాలు కూడా అంతకంటే ఎక్కువ మనశ్శాంతిని హరిస్తాయి. కుటుంబంలో సామరస్యం లేకుంటే జీవితం కష్టమవుతుందని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.

పద్యము 177

వారకాంతలెల్ల వలచి యేతెంతురా?
పొందుజేసి ధనము పుచ్చుకొనుటకే,
మారకమ్మ జొచ్చి మరి యిల్లు వెళ్లునా?

తాత్పర్యం

ధనం కోసం మాత్రమే ప్రేమ చూపించే వారి అనురాగం నిజమైనది కాదు. లాభం ఉన్నంతవరకు మాత్రమే దగ్గరగా ఉంటారు. స్వార్థ ప్రయోజనం తీరిన తరువాత వెళ్లిపోతారు. అందువల్ల నిజమైన ప్రేమను, స్వార్థ సంబంధాలను గుర్తించగల వివేకం అవసరం.

పద్యము 178

గృహము గూడు చేసి, గుణము వత్తిగ చేసి,
సరవి శర్మ సమితి జమురు చేసి,
మూలసఖ జ్యోతి ముట్టించి చూడరా!

తాత్పర్యం

మన శరీరాన్నే ఆలయంగా భావించి, సద్గుణాలను వత్తిగా, మనస్సును దీపపాత్రగా చేసుకొని, అంతరంగంలోని జ్ఞానజ్యోతిని వెలిగించాలి. అప్పుడు ఆత్మసత్యం దర్శనమిస్తుంది. ఇది యోగమార్గానికి సంకేతంగా చెప్పబడిన పద్యం.

పద్యము 179

ఎన్ని ఎన్ని పూజలెన్ని చేసిననేమి?
భక్తి లేని పూజ ఫలము లేదు,
భక్తిగల్గు పూజ బహుళ కారణమురా!

తాత్పర్యం

ఎన్ని పూజలు చేసినా, ఎన్ని ఆచారాలు పాటించినా, మనసులో నిజమైన భక్తి లేకపోతే వాటికి ఫలితం ఉండదు. భక్తితో చేసిన చిన్న పూజకే గొప్ప ఫలితం లభిస్తుంది. దైవారాధనలో బాహ్యక్రియల కంటే అంతరంగ శుద్ధి ముఖ్యమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.

భావం

ఈ పద్యాలలో వేమన మోహం వల్ల కలిగే బంధనం, కుటుంబ కలహాల దుష్పరిణామాలు, స్వార్థ సంబంధాల స్వభావం, అంతర్ముఖ సాధన ప్రాముఖ్యత, భక్తి యొక్క నిజమైన విలువను అద్భుతంగా వివరించాడు. నిజమైన జ్ఞానం, భక్తి, సద్గుణాల ద్వారానే ఆధ్యాత్మిక పురోగతి సాధ్యమని ఉపదేశించాడు.

#వేమన #వేమనపద్యములు #తాత్పర్యములు #వేమనభావజాలం #ఆత్మజ్ఞానం #భక్తి #సద్గుణాలు #తెలుగుసాహిత్యం #TeluguLiterature #Vemana

CONCEPT ( development of human relations and human resources )