వేమన పద్యములు – తాత్పర్యములు
పద్యము 175
స్త్రీల మాయచేత జిక్కి తాకొన్నాళ్లు,
తగులు గోరునట్లు దగిలిపోవు,
తనిసి పొలిసి తాను దైవంబు జెడు.
తాత్పర్యం
స్త్రీమోహమనే భ్రమలో కొంతకాలం చిక్కుకున్న మనిషి, వారితో ఏకమవాలని తహతహలాడి మరింత బంధనంలో పడిపోతాడు. కాలక్రమేణా వృద్ధుడై మరణిస్తాడు; చివరికి దైవ నియమానుసారం ఈ లోకంలో నశించిపోతాడు.
తాత్పర్యం: వేమన ఇక్కడ కామమోహం, ఇంద్రియాసక్తి మనిషిని బంధించి జీవిత పరమార్థాన్ని మరచిపోయేలా చేస్తాయని హెచ్చరిస్తున్నాడు. శాశ్వత సత్యాన్ని తెలుసుకోకుండా మోహంలో గడిపిన జీవితం చివరకు వృద్ధాప్యం, మరణంతో ముగుస్తుందని సూచిస్తున్నాడు.
పద్యము 176
చెప్పులోని రాయి, చెవిలోని జోరీగ,
కంటిలోని నలుసు, కాలి ముల్లు,
ఇంటిలోని పోరు నింతింత కాదయా!
తాత్పర్యం
చెప్పులో రాయి, చెవిలో జోరిగ, కంటిలో నలుసు, కాలిలో ముల్లు ఎంత బాధ కలిగిస్తాయో, ఇంట్లో కలహాలు కూడా అంతకంటే ఎక్కువ మనశ్శాంతిని హరిస్తాయి. కుటుంబంలో సామరస్యం లేకుంటే జీవితం కష్టమవుతుందని వేమన హెచ్చరిస్తున్నాడు.
పద్యము 177
వారకాంతలెల్ల వలచి యేతెంతురా?
పొందుజేసి ధనము పుచ్చుకొరకు ,
మారకమ్మ జొచ్చి మరి యిల్లు వెళ్లునా?
తాత్పర్యం
ధనం కోసం మాత్రమే ప్రేమ చూపించే వారి అనురాగం నిజమైనది కాదు. లాభం ఉన్నంతవరకు మాత్రమే దగ్గరగా ఉంటారు. స్వార్థ ప్రయోజనం తీరిన తరువాత వెళ్లిపోతారు. అందువల్ల నిజమైన ప్రేమను, స్వార్థ సంబంధాలను గుర్తించగల వివేకం అవసరం.
పద్యము 178
గృహము) గురము గూడు చేసి, గుణము వత్తిగ చేసి,
సరవి కర్మ సమితి జమురు చేసి,
మూలనొక్క జ్యోతి ముట్టించి చూడరా!
తాత్పర్యం
మన శరీరాన్నే ఆలయంగా భావించి, సద్గుణాలను వత్తిగా, మనస్సును దీపపాత్రగా చేసుకొని, అంతరంగంలోని జ్ఞానజ్యోతిని వెలిగించాలి. అప్పుడు ఆత్మసత్యం దర్శనమిస్తుంది. ఇది యోగమార్గానికి సంకేతంగా చెప్పబడిన పద్యం.
పద్యము 179
ఎన్ని ఎన్ని పూజలెన్ని చేసిననేమి?
భక్తి లేని పూజ ఫలము లేదు,
భక్తిగల్గు పూజ బహుళ కారణమురా!
తాత్పర్యం
ఎన్ని పూజలు చేసినా, ఎన్ని ఆచారాలు పాటించినా, మనసులో నిజమైన భక్తి లేకపోతే వాటికి ఫలితం ఉండదు. భక్తితో చేసిన చిన్న పూజకే గొప్ప ఫలితం లభిస్తుంది. దైవారాధనలో బాహ్యక్రియల కంటే అంతరంగ శుద్ధి ముఖ్యమని వేమన బోధిస్తున్నాడు.
భావం
ఈ పద్యాలలో వేమన మోహం వల్ల కలిగే బంధనం, కుటుంబ కలహాల దుష్పరిణామాలు, స్వార్థ సంబంధాల స్వభావం, అంతర్ముఖ సాధన ప్రాముఖ్యత, భక్తి యొక్క నిజమైన విలువను అద్భుతంగా వివరించాడు. నిజమైన జ్ఞానం, భక్తి, సద్గుణాల ద్వారానే ఆధ్యాత్మిక పురోగతి సాధ్యమని ఉపదేశించాడు.
CONCEPT ( development of human relations and human resources )