వేమన భావజాలం
పద్యము 198
నిరుపేదల రక్షించె
సరసుడు నెరదాత,గాక సంపన్నుల దా
భరియించు వాడు దాతయే?
మెర మెచ్చుల దాత యతడు మేదిని, వేమా.X
తాత్పర్యం
నిరుపేదలను ఆదుకొని వారి కష్టాలను తొలగించేవాడే నిజమైన దాత. ఇప్పటికే సంపన్నులైన వారికి సహాయం చేయడం గొప్ప దానం కాదు. అవసరంలో ఉన్నవారికి చేయు సహాయమే సార్థకమైన దాతృత్వం.
పద్యము 199
తన్ను జూచి యొరులు మెచ్చ వలెనని,
సొమ్ములెల్లమి బెట్టు నెమ్మె మీర;
నొరుల కొరకు దాన యుబ్బుచు నుండును,
తన్ను దెలియలేడు, ధరణి వేమ.X
తాత్పర్యం
తనను ఇతరులు ప్రశంసించాలని కోరుకొని దానం చేసే వ్యక్తి నిజమైన దాత కాదు. కీర్తి కోసం, పేరు కోసం చేసే దానంలో స్వార్థం ఉంటుంది. నిజమైన దానం ప్రతిఫలం ఆశించకుండా చేయబడాలి.
పద్యము 200 ప్రేరణ
ధనము లేక యున్న ధైర్యంబు నిలువదు;
ధైర్యమొదవదేని ధనము లేదు;
ధనము ధైర్యము రయ దగు భూమి పతులకు,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
ధనం లేకుంటే ధైర్యం నిలవడం కష్టం. అదే విధంగా ధైర్యం లేకపోతే ధనం సంపాదించడం కూడా కష్టం. రాజులకు, నాయకులకు ధనం మరియు ధైర్యం రెండూ పరస్పర సహాయకాలు.
పద్యము 201 తాత్విక
ఇచ్చి పుచ్చుకొన్న హితమై మునుములు,
తగ్గు లేక నగ్లు తామర వలె;
కాచి పూచి పండి కడు రమ్యమై యుండు,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
పరస్పర సహకారం, ఇచ్చిపుచ్చుకోవడం ద్వారా స్నేహం మరియు అనుబంధం మరింత బలపడతాయి. తామర మొగ్గగా మొదలై పుష్పించి అందంగా వికసించినట్లే, పరస్పర సహకారంతో సంబంధాలు సుందరంగా అభివృద్ధి చెందుతాయి.
పద్యము 202 ప్రేరణ
సతికి పతికి నైన సంపద సంపదే?
పుత్ర సంపదలును భువిని మేలు;
సరిగ ముదిసి బ్రతుకు సంపద సంపద,
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ.
తాత్పర్యం
భార్య, భర్త, పిల్లలు మాత్రమే నిజమైన సంపద కాదు. ఆరోగ్యంగా, గౌరవంగా, సంతృప్తిగా జీవించడం గొప్ప సంపద. జీవితం సార్థకంగా గడవడమే అసలైన ఐశ్వర్యం.
